Wzgórza Włodzickie
| Wzgórza Włodzickie | |
 |
|
| Megaregion | Pozaalpejska Europa Środkowa |
| Prowincja | Masyw Czeski |
| Podprowincja | Sudety z Przedgórzem Sudeckim |
| Makroregion | Sudety Środkowe |
| Mezoregion | Obniżenie Noworudzkie |
| Mikroregion(y) | Wzgórza Włodzickie |
| Zajmowane jednostki administracyjne |
Powiat kłodzki |
Wzgórza Włodzickie – małe pasmo górskie w Sudetach Środkowych, w południowo-zachodniej Polsce, w województwie dolnośląskim.
Spis treści |
edytuj Opis
Wzgórza Włodzickie to niewielkie pasmo górskie złożone z kilkunastu widokowych wzniesień nieprzekraczających 800 m n.p.m. o powierzchni ponad 70 km², położone w dorzeczu Włodzicy i jej dopływów w północno-zachodniej części ziemi kłodzkiej. Wciśnięte są między Góry Suche a Wzgórza Wyrębińskie. Pasmo ciągnie się na długości 20 km, od miejscowości Świerki do okolic Gorzuchowa. Od południowego zachodu graniczy z Górami Suchymi i Obniżeniem Ścinawki, od południowego wschodu z Kotliną Kłodzką, a od północnego wschodu z pasmami Gór Sowich: Garbem Dzikowca oraz Wzgórzami Wyrębińskimi, od których wzgórza oddziela dolina Włodzicy. Część północno-zachodnia ma charakter wyraźnego grzbietu z kulminacją Włodzickiej Góry (758 m n.p.m.). W środkowej części znajduje się Obniżenie Noworudzkie. Na południowym wschodzie od Obniżenia Noworudzkiego aż do Obniżenia Bożkowa ciągnie się kolejny człon wzgórz z kulminacjami Góry św. Anny (647 m n.p.m.), Góry Wszystkich Świętych (648 m n.p.m.) i Kościelca (586 m n.p.m.). Najbardziej na południowy wschód ciągnie się najniższa część z Chmielnikiem (408 m n.p.m.).
edytuj Budowa geologiczna
Wzgórza Włodzickie leżą w obrębie niecki śródsudeckiej i metamorfiku kłodzkiego. Zbudowane są z prekambryjskich gnejsów, amfibolów i diabazów, zieleńców, łupków łyszczykowych, fyllitów, wapieni. Podnóże wzgórza wypełniają warstwy: dewońskie, karbońskie i permskie – piaskowce, zlepieńce, mułowce, łupki kwarcowe, lidyty, na których leży kilkusetmetrowa płyta piaskowców górnokredowych, osadzonych w czasie transgresji morskiej, która w trzeciorzędzie została zdyslokowana.
edytuj Rzeźba
Wzgórza Włodzickie pod względem geologicznym przedstawiają strukturę monolitu, którego oś jest zgodna z kierunkiem zrębu uskoku sudeckiego (z północnego zachodu na południowy wschód), poprzecinanego w poprzek przełomami rzek Włodzicy i Dzika, które dzielą blok na trzy części, silnie kontrastujące krajobrazowo z górami, które rozdzielają (Kamiennymi na południowym zachodzie oraz Sowimi na północnym wschodzie). Najwyższe wzniesienia wzgórz nie przekraczają 800 m n.p.m.
edytuj Krajobraz
Cały obszar jest górzysty i poprzecinany w poprzek przełomami rzek na trzy segmenty, średnio zaludniony i niezalesiony poza nielicznymi wzniesieniami. Większość obszaru zajmują łąki i użytki rolne. Krajobraz w większości jest przeobrażony, pierwotny podgórski charakter krajobrazu zachowany jest w północno-zachodniej części. W tej najmniej zaludnionej części zachowały się w krajobrazie pozostałości po PGR-rze, który z końcem XX wieku został zlikwidowany.
edytuj Wody
Wzgórza odwadniane są przez Włodzicę i Ścinawkę oraz ich dopływy (dorzecze Nysy Kłodzkiej) w kierunku południowego wschodu, a także przez Bystrzycę wraz z jej dopływami (dorzecze Odry) w kierunku północnym. Na wzgórzach znajdują się źródła Włodzicy i Bystrzycy.
edytuj Komunikacja
- Linia kolejowa Kłodzko – Wałbrzych od strony Kłodzka prowadzi podnóżem południowego zbocza, a przez przełom Włodzicy w kierunku Wałbrzycha przechodzi na podnóże północnego zbocza.
- drogi wojewódzkie: droga nr 381 przechodzi północno-wschodnim podnóżem wzgórza, przez przełom Włodzicy przechodzi droga nr 385. Po stronie południowo-zachodniej równolegle do wzgórz doliną Marcowskiego Potoku prowadzi widokowa droga lokalna Świerki – Włodowice.
edytuj Klimat
Umiarkowany środkowoeuropejski górski z wpływami oceanu. Zachmurzenie: średnie występuje w okresie jesienno-zimowym, najmniejsze w lecie. Opadom często towarzyszą gwałtowne burze z wyładowaniami. Wysokie opady, umiarkowane średnie temperatury roczne, specyficzne położenie oraz wysokość względna terenu tworzą dogodne warunki dla flory i fauny.
- maksimum termiczne: lipiec-wrzesień, średnia temperatura ok. 19 °C
- minimum termiczne: styczeń-luty, średnia temperatura powietrza ok. -7 °C
- średnia temperatura roczna oscyluje w granicach 7 °C
- czas trwania zimy: 15-18 tyg.
- okres wegetacyjny: rozpoczyna się w drugiej dekadzie kwietnia i trwa ok. 185 dni.
- lato termiczne: ok. 8 tyg.
- opady roczne:
- w granicach 500-600 mm
- maksimum opadowe: lipiec
- minimum opadowe: luty
- zaleganie śniegu: około 50 dni
- dominujące wiatry: południowo-zachodnie
edytuj Ludność
Okolice wzgórz zamieszkuje ludność napływowa, po wojnie przybyli tu ludzie z centralnej Polski, repatrianci z Kresów oraz ludzie powracający z emigracji (głównie polscy górnicy pracujący we Francji, jak również pozostało tu wielu niemieckich górników, którzy pracowali w okolicznych kopalniach węgla kamiennego. Większość ludności zamieszkuje w środowisku wiejskim.
edytuj Historia
Na wzgórzu w pobliżu wsi Świerki w 1807 r. podczas wojen napoleońskich miała miejsce potyczka oddziałów pruskich i bawarczyków w służbie Napoleona. Prusacy zostali rozproszeni i wyparci w Góry Suche, w stronę Czech, gdzie prawie w całości dostali się do niewoli.
edytuj Atrakcje turystyczne
- Włodzicka Góra (757 m n.p.m.) – punkt widokowy i ruiny wieży widokowej
- Dolina Marcowskiego Potoku
- Góra Wszystkich Świętych z wieżą widokową
- Góra św. Anny z nieudostępnioną wieżą widokową
- Przełom Włodzicy
- Budynki stacji kolejowych w Świerkach, Ludwikowicach kłodzkich, Nowej Rudzie
- Ruiny wieży widokowej na górze Grodziszcze.
Z większości bezleśnych, szczytów i stoków rozciąga się szeroka panorama Gór Sowich, Gór Suchych, Kotliny Kłodzkiej, a także Kotliny Broumovskiej i dalej położonych pasm górskich. Walory widokowe tych wzgórz doceniono już w ubiegłym stuleciu. Zachowane do dziś pozostałości przedwojennego zagospodarowania turystycznego (wieże widokowe, schroniska, drogowskazy) są już swoistą atrakcją. Godne uwagi są dwie kaplice odpustowe, szereg krzyży i kapliczek przydrożnych oraz zabytki Nowej Rudy Bożkowa i okolic.
edytuj Zabytkowe obiekty
- kościół pod wezwaniem św. Mikołaja w Nowej Rudzie z okazałymi murami oporowymi i schodami od strony ul. Fredry
- kościół św. Barbary w Drogosławiu (dzielnica Nowej Rudy)
- Barokowa kaplica Loretańska (ul. Cmentarna)
- dawna synagoga (obecnie kościół, ul. Kolejowa)
- most kamienny w ciągu ul. Piłsudskiego, nad ul. Podjazdową (jeden z najstarszych na Dolnym Śląsku)
- Domy Tkaczy nad Włodzicą (ul. Zaułek)
- figura Jana Chrzciciela na rynku
- kościółek (sanktuarium Matki Bożej Bolesnej)
- wieża widokowa na Górze Wszystkich Świętych
- budynki stacji kolejowych w: Świerkach, Ludwikowicach Kłodzkich, Nowej Rudzie
- zamek w Nowej Rudzie
- wiadukty kolejowe w Ludwikowicach, Świerkach, Nowej Rudzie
- tunel kolejowy pod Świerkową Kopą (609 m n.p.m.)
- barokowy kościół pod wezwaniem św. Michała Archanioła w Ludwikowicach
- barokowy kościół pod wezwaniem św. Mikołaja w Świerkach
edytuj Miejscowości
GotLink.plInne wersje językowe: ca | de | en | es | fr | it | nl | no | pl | pt | ru | ro | fi | sv | tr | vo |